Winterkenmerken en zomerkenmerken ETW-sortimentslijst september 2012
European Treeworker Sortimentslijst
Toegevoegd door Geert Starre: sleutels en verschillen
geert@starre.info
www.boom7.nl
x winter: geen sleutel voor winterkenmerken gevonden
sortering: per familie
Leguminosae (Vlinderbloemenfamilie)			knoppen verborgen in de voet van de bladstelen, zaden in peulen
	Gleditsia	valse christusdoorn	knoppen 1mm oranje
122	Gleditsia triacanthos	valse christusdoorn	enorme vertakte doornen, enorme peulen
127	Gleditsia triacanthos f. inermis	-	doornloos, bladsteelaanzet: zigzag tak, verdikking, grote peulen
	Robinia		elke knop gesteund door (zeer kleine) doornen, omrand door bladlitteken
137	Robinia pseudoacacia	robinia (acacia)	zie alg
142	Robinia pseudoacacia ‘Frisia’	-	bladvorm
147	Robinia pseudoacacia ‘Umbraculifera’	bol of kogelrobinia	x winter, groeivorm
152	Robinia pseudoacacia ‘Unifoliola’	eenbladige robinia	ongedoornd, blad enkelvoudig
	Sophora	honingboom	knoppen 1mm, verborgen in de bladstelen
157	Sophora japonica (Styph..)	honingboom	groene takken, geen zigzag zoals Gleditsia, zwarte knoppen!
162	Sophora japonica ‘Pendula’	-	treurvorm, zeer zeldzaam
Betulaceae (Berkenfamilie)
	Alnus	elzen	knoppen op dun steeltje, mannelijke katjes in felle kleuren, rijpen af tot elzenproppen
172	Alnus cordata	hartbladige els of Italiaanse els	loten helderbruin, grijsberijpt
177	Alnus glutinosa	zwarte els	loten kaal
182	Alnus glutinosa ‘Aurea’	-	x winter, zeldzaam
187	Alnus glutinosa ‘Laciniata’	-	x winter, zeldzaam
192	Alnus incana	witte els of grijze els	twijgen en knoppen fijn behaard
197	Alnus x spaethii ‘Spaeth’	-	x winter, onderz. blad kleine haartjes
	Betula	berken	bloei in winter: opvallende gele mannelijke katjes, dunne loten met grote kegelvormige knoppen
202	Betula nigra	zwarte berk	loten grijs behaard, vooral bij top
207	Betula pendula	ruwe berk	loten kaal
212	Betula pendula ‘Tristis’	treurberk	x winter, treurvorm
217	Betula pendula ‘Youngii’	prieelberk	x winter, geent op onderstam
222	Betula pubescens	zachte berk	twijgen blijvend behaard
227	Betula utilis	-	twijgen kort behaard met weinig of geen klieren
	Carpinus	haagbeuken	katjes verschijnen in lente, dode blaadjes blijven zitten
232	Carpinus betulus	haagbeuk	knoppen slank en lang (8mm) met iets gekromde top, nooit wijd afstaand als bij beuk
237	Carpinus betulus ‘Fastigiata’	-	x winter, kroon dicht
242	Carpinus betulus ‘Frans Fontaine’	-	x winter, losse zuilvorm
	Corylus	hazelaars	vrouwelijke bloemen eerst als rode poliepjes, ze groeien uit tot flinke noten
247	Corylus colurna	boomhazelaar	hazelnoten, kurk na 2 jaar, knop open, vrucht en katjes
	todo
252	Ostrya carpinifolia	hopbeuk	merg groen, knoppen 2 rijig
Fagaceae (Napjesdragersfamilie)
	Castanea	tamme kastanjes	grote noten in stekelig omhulsel
262	Castanea sativa	tamme kastanje	lentegroeven twijg, enkele knop, stomp eivormig 2 a 3 knopschubben
	Fagus	beuken	lange knoppen, eetbare noten in napje dat met 4 kleppen opengaat
267	Fagus sylvatica	gewone beuk	zigzaggende twijgen met afstaande 2cm lange spitse lichtbruine knoppen
272	Fagus sylvatica ‘Aspleniifolia’	varenbeuk	x winter
277	Fagus sylvatica ‘Atropunicea’	bruine beuk	x winter, verzamelnaam voor beuken met bruine bladeren
282	Fagus sylvatica ‘Pendula’	treurbeuk	x winter, stand tak
	Quercus	eiken	noten (eikels) in bekervormig napje, merg 5-stralig (schuin snijden), knoppen alleenstaand
287	Quercus cerris	moseik of Turkse eik	knoppen met lange behaarde borstels
292	Quercus frainetto	Hongaarse eik	knoppen 1cm grijsbruin met behaarde schubben
297	Quercus palustris	moeraseik	knoppen klein (3mm) dofbruin, vrijwel kaal
302	Quercus petraea	wintereik	twijgen groenbruin, knoppen eirond, behaard
307	Quercus robur	zomereik	loten zilverig met kluwens oranjebruine stompe knoppen verschillend formaat opgehoopt bij de top
312	Quercus robur ‘Fastigiata’	-	x winter (zuilvorm)
317	Quercus rubra	Amerikaanse eik	spitse knoppen 8mm kaal, dunne loten, grijs
Juglandaceae (Okkernootfamilie)			dikke twijgen, bladmerken groot
	Juglans	walnoten	gekamerd merg, driehoekige knoppen, grote samengestelde bladeren
327	Juglans nigra	zwarte noot	behaard
332	Juglans regia	gewone walnoot of okkernoot	mannelijk katje als knop, kaal, groene tak
	Pterocarya	vleugelnoten	gekamerd merg, grote samengestelde bladeren
337	Pterocarya fraxinifolia	gewone vleugelnoot	naakte knoppen, geen knopschubben
Salicaceae (Wilgenfamilie)
	Populus	populieren	niet te verwarren met fruitbomen: die hebben jaarlittekens om twijgen, takken gezaagd door vorm knoppen
347	Populus alba	witte abeel	dicht witviltig: geheel of gedeeltelijk witte eindtakken
372	Populus x canescens	grauwe abeel	dicht grijsviltig, grijzer dan alba
357	Populus tremula	ratelpopulier	kale ronde twijgen, zeer spitse knop, ook heel dikke knoppen (test: fijnwrijven: kleverig maar niet gele vingers)
352	Populus nigra ‘Italica’	Italiaanse populier	kantige twijgen, knoppen kleverig bruingroen (bij fijnwrijven: gele en kleverige vingers)
367	Populus x canadensis	Canadese populier	x winter, probeer: slanke spitse 1cm lange knoppen
362	Populus trichocarpa	Westamerikaanse balsempopulier	knoppen langs spits en kleverig, loten roodbruin, twijg kantig
	Salix	wilgen	zijknoppen met 1 knopschub
377	Salix alba	schietwilg	rechte wilgentakken, dun, knoppen herkenbaar
382	Salix babylonica ‘Tortuosa’	kronkelwilg	kronkels: boom is bos spiraalvormig gedraaide takken met raar krullende loten
387	Salix caprea	boswilg	stompe knoppen, kortbehaard
392	Salix x sepulcralis ‘Chrysocoma’	treurwilg	slappe gebogen takken – stand!
Moraceae (Moerbeifamilie)
	Morus	moerbeiachtigen	schijnvruchten
402	Morus alba	witte moerbei	twijgen iets behaard, grijsgroen, knoppen 4..6mm met 5..7 schubben
Rosaceae (Rozenfamilie)
	Crataegus	meidoorns	meestal doornige kleine bomen
412	Crataegus monogyna ‘Stricta’	eenstijlige meidoorn	gedoornde twijg, soms rode bessen in winter
417	Crataegus x lavalleei	-	langbehaard met schaarse doornen
422	Crataegus x media ‘Paul’s Scarlet’	-	x winter, afgeleid van tweestijlige meidoorn, bloemkleur
	Malus	appels	knoppen min of meer grijsviltig, donkerder dan peer
427	Malus spp.	appel	twijgen aanvankelijk grijsviltig
	Prunus	kersen, sierkersen	merg rond, alleen aan uiteinde korte zijtakjes: 'sterretjes' (!)
432	Prunus avium	zoete kers of kriek	knop als eik maar boller, tak met ringhout
437	Prunus cerasifera ‘Nigra’	-	zwarte loten, helder rode kleine knopjes
442	Prunus padus	vogelkers	loten kaal, dof en donkergroenbruin, lichte kurkporien, knoppen 1cm lang, zonder afst. Zijloten vgl ratelpopulier
447	Prunus serotina	Amerikaanse vogelkers	loten dun, glanzend roodbruin, knoppen 4 mm geelachtig, stomp
452	Prunus serrulata	Japanse sierkers	loten kortbehaard, knoppen lang slank kastanjebruin, lenticellen
457	Prunus x subhirtella ‘Autumnalis’	najaarskers	winterbloeiend (zeer veel aangepland)
	Pyrus	peren	twijgen kaal of aanliggend behaard, knoppen +/- stomp, bladmerk vertikaal met een iets overstekende bovenrand
462	Pyrus calleryana ‘Chanticleer’	-	knoppen roze, wollig behaard
467	Pyrus spp.	peer	aanliggend behaard
	Sorbus	lijster/meelbessen	onderste deel bladsteel is als paar mm dikke schijf op bladmerk
472	Sorbus aria	meelbes	vruchten oranjerood, veel lenticellen
477	Sorbus aucuparia	gewone lijsterbes	knoppen meer behaard
482	Sorbus intermedia	Zweedse meelbes	knoppen iets minder behaard: randen knopschubben behaard
Ulmaceae (Iepenfamilie)			takken als visgraat iin 1 vlak, naar uiteinde langer
	Ulmus	iepen	Takken in 1 vlak, knopschubben zichtbaar, zigzag twijgen
492	Ulmus glabra 'Camperdownii'	prieeliep	Treurvorm, kogelronde donkere knopjes (Ulmus glabra ‘Camperdownii’)
497	Ulmus glabra	bergiep, ruwe iep	twijgen aanvankelijk behaard, dunkerbruin, knoppen donkerbruin behaard
502	Ulmus minor	veldiep	twijgen en knoppen kaal
507	Ulmus x hollandica ‘Wredei’	goudiep	ruwere twijgen
	Zelkova	zelkova	meerdere knopjes
512	Zelkova serrata	-	steeds 2, soms meer zeer kleine knoppen naast elkaar, warriger tak
Bignoniaceae (Trompetboomfamilie)			drie knoppen per knoop
	Catalpa	trompetboom	bladen lijken sterk op Paulowina tomentosa
522	Catalpa bignonioides	trompetboom	knoppen in kransen van 3, sperziebonen
527	Catalpa bignonioides ‘Aurea’	-	x winter
532	Catalpa bignonioides ‘Nana’	-	x winter, bolvorm, jaarlijks snoeien, grootste bladvorm
	Paulowina	Anna-Paulownaboom	lbladen als trompetboom
572	Paulownia tomentosa	Anna-Paulownaboom	ronde lichtbruine behaarde bolletjes, eivormige doosvruchten
Oleaceae (Olijffamilie)
	Fraxinus	essen	gevleugelde nootjes ongeveer als esdoorns maar symmetrisch en niet gepaard, tegenoverstaande knoppen
542	Fraxinus angustifolia ‘Raywood’	-	x winter, in herfst purperen looftoppen
547	Fraxinus excelsior	gewone es	dikke roetzwarte mijtervormige tegenoverstaande knoppen
552	Fraxinus excelsior ‘Jaspidea’	goud es	dikke roetzwarte mijtervormige tegenoverstaande knoppen, gele loten!
557	Fraxinus ornus	pluimes	bruine ronde knop
562	Fraxinus pennsylvanica ‘Zundert’	-	bruine puntige knop (=eindknoppen toegespitst)
Malvaceae (Kaasjeskruidfamilie)
	Tilia	lindes	knoppen met 2..3 schubben, puntiger dan iep
582	Tilia americana	Amerikaanse linde	loten, knoppen groenbruin/roodachtig, kaal
587	Tilia cordata	kleinbladige linde of winterlinde	teruggroei
592	Tilia platyphyllos	grootbladige linde of zomerlinde	knoppen dik met 3 knopschubben
597	Tilia tomentosa	zilverlinde	behaard twijg en knop
602	Tilia x europaea	Hollandse linde of gewone linde	groenere tak en knop, knoppen dik met 1 grote en 1 kleine knopschub, deze rood en fijn gewimperd
607	Tilia x europaea ‘Euchlora’	krimlinde	knoppen groen/roodachtig (tilia x euchloria)
Aceraceae (Esdoornfamilie)
	Acer	esdoorns	tegenoverstaande knoppen i.t.t. platanen maar zelfde blad, helikoptertjes
637	Acer campestre	veldesdoorn of Spaanse aak	zeer kleine knoppen, kurkvleugels, zeer dicht vertakt
642	Acer negundo	vederesdoorn	loten plastic-groen, knoppen zijdeachtig wit behaard, verbindingslijn met puntje tussen 2 knoppen, geveerd blad!
647	Acer negundo ‘Variegatum’	-	x winter, bladkleur anders, met terugslag
652	Acer platanoides	Noorse esdoorn	knoppen roodbruin, breed en gesteeld, loten glanzend bruin
657	Acer platanoides ‘Faassen’s Black’	-	winterknoppen intens purper
662	Acer platanoides ‘Globosum’	kogelesdoorn	groeivorm, ronde kroon als een lolly
617	Acer pseudoplatanus	gewone esdoorn	knop groen, vruchtvleugels: rechte hoek
622	Acer pseudoplatanus ‘Atropurpureum	-	x winter, donkerste vorm
627	Acer pseudoplatanus ‘Leopoldii’	-	x winter, in lente geelroze vlekken op blad
667	Acer rubrum	rode esdoorn	loten dun roodachtig, knoppen klein (2..4mm)
672	Acer saccharinum	zilveresdoorn of witte esdoorn	loten eerst groen later roodbruin, knoppen helderrood/groen, 8mm
Sapindaceae (Zeepboomfamilie)
	Aesculus	paarde(n?)kastanjes	tegenoverstaande knoppen, hoefijzervormig bladlitteken, kastanjes in stekelig bolster
677	Aesculus hippocastanum	witte paardenkastanje	blad, dikke bruine knoppen, kleverig, litteken als hoefijzer
682	Aesculus hippocastanum 'Baumannii'	-	x winter
687	Aesculus x carnea	rode paardenkastanje	knoppen grijsachtig, bolster niet stekelig
Simaroubaceae (Hemelboomfamilie)
	Ailanthus	hemelboom	vruchten met brede vleugelrand als bij es in pluimen
697	Ailanthus altissima	hemelboom	loten dik, taps toelopend, knoppen klein, roodachtig, bol. naast een groot lichtgekleurd hartvormig bladlitteken
Magnoliaceae
	Liriodendron	tulpenboom	loten groenachtig
707	Liriodendron tulipifera	tulpenboom	knop als eendenbek of beverstaart, 5cm vruchtaar, ook in winter
	Magnolia	beverbomen	zeer behaarde knoppen
712	Magnolia kobus	beverboom	zeer behaarde knop, warrige vruchttros oranje bessen
Platanaceae
	Platanus	platanen	afschilverende stam, knoppen glad, kegelvormig, niet tegenoverstaand, zigzag tak, 3cm dikke vruchtbol
722	Platanus orientalis	oosterse plataan	verschil niet duidelijk volgens vademecuum
727	Platanus orientalis ‘Digitata’	-	x winter, bladen smaller
732	Platanus x hispanica	plataan	rood/groene hoorntjes met 1 knopschub, 's winters nog door bladlitteken omkraagd.
Altingiaceae
	Liquidambar	amberboom	kurkvleugels vgl Acer campestre
742	Liquidambar styraciflua	amberboom	verspreide knopstand, korte spichtige zijloten, vgl ratelpopulier
Cercidiphyllaceae
752	Cercidiphyllum japonicum	katzuraboom	lange evenwijdige tegenoverstaande karmijnrode knoppen
Ginkgoaceae
877	Ginkgo biloba	Japanse notenboom	knoppen als kaboutermutsjes dat zijn dikke gegroefde zijtakjes
NAALDBOMEN
Cupressaceae (Cipresfamilie)/Cupressoideae
762	Chamaecyparis lawsoniana	Californische cypres	1,8 mm brede loten, peterseliegeur, vrije top
767	Thuja plicata	reuzenlevensboom	bladeren zijn stomp en schubachtig en zitten aan afgeplatte twijgen
Cupressaceae (Cipresfamilie)/Sequoioideae
777	Metasequoia glyptostroboides	watercipres	knoppen zichtbaar (kaal in winter) en tegenoverstaand
782	Sequoiadendron giganteum	mammoetboom	kleine naalden
Cupressaceae (Cipresfamilie)/Taxodioideae
792	Taxodium distichum	moerascipres	geen zichtbare knoppen, lijkt dood in winter
Pinaceae (Dennenfamilie)
802	Abies grandis	reuzen zilverspar	Bladen 25..50 mm, 2 helder witte strepen onderzijde, in midden het breedst, in 2 vlakke rijen
	Cedrus		korte loten met bladrozet
807	Cedrus deodara	blauwe ceder	naalden 2.5..5 cm, tot 30 bijeen
812	Cedrus libani	himalayaceder	naalden 0.7..3 cm, 20..40 bijeen
817	Cedrus libani 'Glauca'	Libanonceder
822	Larix kaempferi	Japanse lariks (Japanse lork)	bladverliezend, naalden in kluitjes 2 witte huidmondstrepen, ronde kegels blijven aan takje, zijtakjes als Ginkgo
827	Picea abies	fijnspar	naalden smal en scherp, regelmatig rondom tak!, beetje hout komt mee bij lostrekken naald
832	Picea omorika	Servische spar
837	Pinus nigra	zwarte den	naalden in 2tallen, 8..16 cm
842	Pinus strobus	weymouthden
847	Pinus sylvestris	grove den	naalden in 2tallen, 3..7 cm
852	Pseudotsuga menziesii	douglasspar	kapotgevreven naalden ruiken naar sinasappel, kegel met driepuntige dunne schubben tussen de dikkere
857	Tsuga heterophylla	westerse hemlock (westerse!)	bladen 6..22mm, 2 helder witte strepen onderzijde, in midden het breedst
Taxaceae
867	Taxus baccata	gewone taxus	enige naaldboom met groene eindtakken, rode vruchten