logo boom7 boomverzorging

schade aan boomwortel

Een advies voor een boom?


Op deze pagina vind je informatie hoe we kunnen voorkomen dat we een kettingzaag nodig hebben.

Als je een huis of een hond koopt, een hypotheek neemt, een verzekering afsluit, ziek wordt... je vraagt advies, iemand adviseert je. Zou het dan ook niet zinvol zijn dat je advies vraagt hoe je met je huidige of toekomstige boom of bomen moet omgaan? Vooral om problemen in de toekomst te voorkomen.

Problemen als op bovenstaande foto, je ziet een door de honingzwam aangetaste wortel.
 

Bomen en vragen

Wat bomen zorgen voor veel vragen, je zal niet ze eerste zijn die
- overlast ervaart
- bang is dat een boom schade zal veroorzaken
- er schade door krijgt
- schade moet vergoeden
- vette ruzie met de buren krijgt om een boom
- het gevoel krijgt tegengewerkt te worden door je gemeente

Boom7 kan adviseren voor een vaste prijs, vanaf 150 euro inclusief BTW inclusief benodigde boomveiligheidscontroles.

Hiervoor vertellen wij over je boom (of toekomstige boom bij aankoop woning)
- of uw boom veilig is
- wat er je met de boom kan of moet doen ivm buren, erfscheiding, verzekering, mandeligheid
- hoe je je boom een goede toekomst kan geven
- of dat kappen misschien wel de beste oplossing is
- of nader onderzoek nodig is

De prijs is inclusief boomveiligheidscontrole voor maximaal 3 bomen. Deze controle stellen we op schrift op zodat je aan kan tonen dat de boom onderzocht is ivm de zorgplicht.

Als er dan toch wat gebeurt (schade) dan kan je aantonen aan juristen, een advocaat, een  verzekeraar of zelfs de advocaat van de buren dat je al het redelijke gedaan hebt om schade of ongelukken te voorkomen: overmacht.
 

Hovenier of boomverzorger

Behalve als een hovenier aanvullende diploma's heeft (vraag daar naar) is een hovenier niet meteen bekwaam om een boomveiligheidscontrole uit te voeren. (rechtbank Almelo 3 september 2008 en rechtbank Almelo 10 juni 2009)

Bovendien is een ander verschil dat een hovenier je tuin in perfecte staat wil achterlaten als hij vertrekt. Of je tuin er leuk uitziet is voor mij als boomverzorger niet het belangrijkste. Veel belangrijker is of je boom over 10 jaar nog veilig is.
 

Advies vóórdat je een huis koopt

Het is zinvol om een advies te vragen voor de aanschaf van een woning. het maakt immers nogal uit of je bijvoorbeeld 3 gezonde bomen bij je nieuwe woning hebt staan of dat eigenlijk al te constateren valt dat ze gevaarlijk zijn of zullen worden en dat kappen een dure operatie wordt.
 

Advies vóór een verbouwing

Voor een verbouwing is het voor bomen van levensbelang om schade aan wortels, stam of standplaats te voorkomen. Vaak zijn heel simpele ingrepen voldoende. Verderop verschillende voorbeelden.

ernstige schade door een evenement in het park
ernstige schade door een evenement in het park
 

Advies vóór aanleg bestrating of verharding

Bestraten of verharden is een ramp voor bomen - ik kan het niet milder opschrijven. Maar er zijn technieken om de gevolgen te beperken.

Doordat de grond meestal aangetrild wordt met trilplaten wordt de bodem zo ver verdicht dat wortels er niet kunnen groeien. Zijn er wortels aanwezig dan zullen ze sterven, met rampzalige gevolgen voor de boom.

Door de verharding zelf zal het water weglopen - de boom heeft nu beschadigde wortels EN te weinig water. Dodelijke combinatie.
 

Waar kijken we naar?

We kijken bij een advies beslist niet naar alleen de boom, maar ook naar de omgeving, de wensen en de toekomst.

Boom op erfgrens: mandelige boom

We kijken naar mogelijk mandeligheid, staat de boom op de erfgrens? Als de erfgrens de boom raakt dan is de boom mandelig. Dan ben je samen met de eigenaar van het andere perceel eigenaar van de boom. Een boom kan ook naar mandeligheid toe groeien!

Mandelige boom
Mandelige boom

Op bovenstaande foto een mooi voorbeeld van een mandelige boom. Hier zijn de eigenaar van de woning en de gemeente Meppel samen eigenaar en dus verantwoordelijk voor de monumentale boom met de mooie naam: Chamaecyparis lawsoniana. (Wilhelminapark Meppel, Google Streetview). Bij mandeligheid is belangrijk om het volgende te weten als het gaat om boomverzorging:  

De toekomstverwachting van de boom

Waarom zou je tijd en geld besteden aan een boom welke naar verwachting niet lang meer gezond en dus veilig zal blijven? Is de boom in een slechte conditie en de verwachting dat dit kan verbeteren nihil, dan is het kappen misschien wel het beste. Een boom mag natuurlijk nooit een gevaar vormen.

Het andere uiterste: een snel groeiende boom met een prima conditie. Je hebt dan binnen 10 jaar een enorme boom staan. Nu ingrijpen door op tijd te snoeien kan voorkomen dat later dikke takken je dak beschadigen. Of dat later dikke takken gesnoeid moeten worden, wat heel slecht is voor een boom.

Boom7 kan je vertellen wat de toestand is, maar ook wat je in de toekomst van je boom kan verwachten.
 

Noodzaak snoei: opkronen en dood hout

Een boom stopt nooit met groeien, behalve als hij stervende is. Een tak op 2 meter hoogte zal in de toekomst nog steeds een tak op 2 meter zijn, alleen vele malen groter. Lastig als daar je huis staat.

Boomverzorgers kunnen zien hoe een boom zich zal ontwikkelen en voorkomen dat kleine takken nu problemen geven over tientallen jaren. Voorkomen dat laaghangende takken in de toekomst problemen geven heet in jargon: opkronen.

De boom op onderstaande foto laat zien hoe onnozel soms met bomen omgegaan wordt. De situatie is niet hopeloos, maar hier zal heel precies gesnoeid moeten worden.

lantaarnboom
lantaarnboom

Ook een perfect gezonde boom zal dood hout krijgen. Geen probleem als het mag vallen, maar in een stedelijke omgeving of tuin kan dit schade veroorzaken. Een van onze favoriete onderdelen van het vak is klimmen, klimmend kunnen we snel, voordelig en veilig hout uit een boom verwijderen.
 

Infecties: houtrot in je boom!

Eén van de belangrijkste onderdelen van het vak boomverzorging is het signaleren van houtrot. Houtrot kan de stabiliteit van een boom ondermijnen.

Houtrot wordt altijd veroorzaakt door zwammen. Zwammen verraden hun aanwezigheid door onder andere het vormen van vruchtlichamen of paddestoelen. Hoe mooi ze ook zijn, zwammen in een boom of in de wortels zijn slecht nieuws voor je boom en de veiligheid.

Om je te laten zien wat houtrot kan veroorzaken laat ik je een paar foto's zien van een gekapte boom welke ik vaak op verschillende tijdstippen gefotografeerd heb.

Op onderstaande foto zie je donkere plekken, hier heeft een zwam, nu nog onzichtbaar, het hout aangetast. Hier is het hout sterkte verloren.

doorsnede boom direct na kap
doorsnede boom direct na kap

Een maand later heeft de zwam die tot voor kort enkel in het hout zelf leefde een vruchtlichaam gemaakt. Een vruchtlichaam voor een zwam (parasiet) is hetzelfde als een bloem voor een plant. Dit is bedoeld om sporen de lucht in te krijgen om zich te kunnen vermeerderen.

doorsnede boom maand na kap
doorsnede boom maand na kap

En dat is heel belangrijk, want die sporen (honderden miljarden) kunnen jouw boom infecteren als ze een ingang vinden. En dat is waar we je kunnen adviseren, zorgen dat dat niet gebeurd. Een beschadiging in een wortel of aan de stam kan een opening geven om die sporen een kans te geven. De boom (jouw boom) mag dus niet beschadigen.

Eenmaal geïnfecteerd is een infectie van een parasiet in de boom onomkeerbaar. Je kan je boom geen kuurtje geven. Preventie is de enige mogelijkheid, daarover gaat de rest van de pagina. Juist daar kan ons advies nuttig zijn.

Meer lezen over de gevolgen van houtrot met veel foto's en film: een analyse van een geknakte boom.
 

Voorkom houtrot in je boom door het voorkomen van infecties

De onderstaande foto's laten zien hoe schade een opening voor een infectie kan vormen.

maaischade - onbenullen op de maaier
maaischade - onbenullen op de maaier

Doodzonde, monumentale boom op de oever van de Reest wordt in gevaar gebracht door een onbenul op de maaier. Had voorkomen kunnen worden door betere instructie.

dikke tak afgezaagd, ingang voor zwam
dikke tak afgezaagd, ingang voor zwam

Op bovenstaande foto kan je zien dat een dikke tak afgezaagd is. In de wond kon een zwam zich vestigen. Einde boom. Door eerder te snoeien was de wond veel keiner geweest waardoor de boom eerder de wond had kunnen dichten.

aannemers veroorzaken schade
aannemers veroorzaken schade

In bovenstaande foto kan je zien dat aannemers grote schade veroorzaken, het is niet te zeggen of een boom deze schade kan overleven. Duizenden euro's schade om 1 minuut sneller te werken. Had voorkomen kunnen worden door heldere afspraken. Of gewoon de schade verhalen. Een boom van dit formaat laten planten kost duizenden euro's.
 

Wortelschade en bodemverdichting

Veel subtielere - want onzichtbare - problemen zijn beschadigingen in de grond. Bovendien uiten problemen zich meestal pas vele jaren later, zodat de oorzaak lastiger te achterhalen is.

Maar het vak boomverzorging heeft zich inmiddels zover ontwikkeld dat een aantal zaken onbetwist zijn. Ik bespreek de belangrijkste.

Ook al houden de wortels van bomen een boom van tientallen meters rechtop tijdens een storm, de wortels zijn net zo kwetsbaar als jouw tenen. Wil je niet dat de aannemer een bestelbus op je tenen parkeert? Doe dat dan ook je boom niet aan.

Dus geen dumper, vorkheftruck, bestelbus, auto of trilplaat op de wortels OF waar in de toekomst wortels zullen groeien.

Een beschadigde wortel kan wel over 10 jaar pas voor problemen zorgen. Nu een wortelinfectie door bijvoorbeeld een beschadiging tijdens een verbouwing kan pas zichbaar zijn over 10 jaar. Maar het is dan wel het begin van het einde - de boom wordt langzaam maar zeker instabiel.

In het voorbeeld hieronder heeft een infectie een 42 meter hoge populier aangetast. Na de val was het niet zichtbaar, totdat de kluit losgezaagd werd.

infectie veroorzaakt houtrot
infectie veroorzaakt houtrot
 

Onder de grond

Om te laten zien hoe belangrijk het is dat de boom het onder de grond naar z'n zin moet hebben laat ik 2 foto's zien van 2 beuken in Meppel. De leeftijd is ongeveer dezelfde, de enne heeft het geluk dat niet een halve zool bedacht heeft dat er parkeerplaatsen voor auto's onder aangelegd moesten worden.

Als eerste de foto van de stervende beuk: hele dunne kroon, je kan er doorheen kijken

stervende beuk, dunne kroon
stervende beuk, dunne kroon

rondom is de boom omgeven door verharding - dodelijk
rondom is de boom omgeven door verharding - dodelijk

de zwarte en witte korsten zijn van de korsthoutskoolzwam
de zwarte en witte korsten zijn van de korsthoutskoolzwam

volle kroon houdt al het licht tegen: gezonde boom
volle kroon houdt al het licht tegen: gezonde boom

De foto's zijn vanaf dezelfde plek genomen, heb enkel de camera gedraaid. Je hoeft geen deskundige te zijn om het verschil te zien.

Door de verharding kan het regenwater niet meer de wortels bereiken. De wortels sterven en vormen een ingang voor houtrot veroorzakende zwammen. In dit geval de korsthoutskoolzwam. Deze parasiet zal de boom langzaam maar zeker doden.

Door de slechte conditie door gebrek aan water en gasuitwisseling kan de boom een infectie geen weestand bieden - einde van de boom herstel is niet mogelijk. Dit alles was volkomen voorspelbaar en daarom te voorkomen. Kap is de enige oplossing. En voor wat?
- 4 auto's extra hebben een paar jaar kunnen parkeren
- de aannemer heeft paar honder euro omzet gehad
- maar wordt helaas niet met de gevolgen of de kosten geconfronteerd dus
- geen leermoment
 

Bodemverdichting

We gaan nog ff door met slecht nieuws, oplossingen volgen verderop.

bodemverdichting
bodemverdichting

De natte grond wordt in elkaar gedrukt, waardoor wortels zich niet langer kunnen ontwikkelen en regenwater de grond niet kan binnendringen. De jonge boom tussen de auto's heeft geen toekomst, het zal nooit een dikke boom worden.

Ook hier: had voorkomen kunnen worden en de vraag waarvoor? Simpel nu zijn 3 kinderen op tijd op school.
 

Oplossingen

De oplossingen, of liever het voorkomen van problemen zijn vaak simpel en haalbaar (lees: niet duur)

Voorbeeld bescherming bomen

Het probleem: aannemer heeft voorwaarden bestek niet gelezen, waarschijnlijk 'omdat hij het al 30 jaar zonder problemen zo doet'.

zwaar materieel over boomwortels
zwaar materieel over boomwortels

Maar de schade aan de wortels is groot, door met zwaar materiaal over de wortels en de grond te rijden is de toekomst voor deze bomen onzeker.

boombescherming: hekken
boombescherming: hekken

En de oplossing was zo simpel: lage hekken - puur om de aannemer te dwingen niet over de wortelpakketten te rijden.

Een ander voorbeeld is rijplaten plaatsen, voor als het toch nodig is om met zwaar materiaal over doorwortelbare ruimte te rijden.

Rijplaten kan je huren en laten beplaatsen, de huur is 2 tot 3 euro per week, het laden en lossen elk 3 tot 4 euro per plaat. Wel vaak een minumum orderbedrag, maar zeer haalbaar, veel goedkoper dan een nieuwe boom in ieder geval.


enorme asdruk bij ophalen container
enorme asdruk bij ophalen container
 

Toch graven: voorkom graafschade met een grondzuiger

Een wortel van dikker dan 4 cm doorsnede beschadigen wordt gezien als risico voor de toekomst van een boom. Als je nou toch moet graven, overweeg dan een grondzuiger in te zetten. Hiermee voorkom je graafschade.

grondzuiger op rijplaten
grondzuiger op rijplaten

Zie je de rijplaten? na het zuigen waarbij niet alleen de kwetsbare wortels maar ook de tere glasvezelleidingen (oranje) volledig intact blijven. Na het zuigen zal de boom teeltaarde krijgen - voor een lange toekomst. We hebben een aparte pagina over de grondzuiger: Standplaatsverbetering met grondzuiger.
 

Contact en controle aannemer

Aannemers en uitvoerders hebben geen kennis van bomen - uitzonderingen zijn zeldzaam. Dat komt omdat de meeste aannemers niet zien wat de gevolgen voor een boom zijn over 10 jaar. Denk je dat je aannemer over tien jaar nog eens komt kijken hoe het met je boom gaat?

Aannemers beweren vaak "nooit problemen mee gehad" (voorbeeld). Inderdaad, niet tijdens hun klus. Maar die beschadigde wortel is wel gaan rotten, een proces waarvan je de gevolgen pas over jaren zult zien.

De oplossing is hier: informeren, regels opstellen en controleren Met de camera in de hand, taken voor de boomverzorger.
 

Schade aan jouw bomen voorkomen?

Advies en schade voorkomen zijn hetzelfde. Zoek je een specialist om je bomen te beschermen? Bel dan 0522-260791.
 

Rapporteren voor bijvoorbeeld kapvergunning

Boomveiligheidscontroles worden altijd met handtekening aangeleverd, maar soms is een zogenaamde VTA-controle niet genoeg, bijboorbeeld voor de aanvraag van een kapvergunning (omgevingsvergunning). Dan kan boom7 een rapport opstellen.

Wat er dan ook gebeurd, we leggen alles vast met de camera. We hebben speciale lenzen om de boom in het geheel te fotograferen, maar ook om kleine details vast te leggen.

Zo kan je ook een boom goed volgen, wordt de conditie minder? Als je er foto's van hebt wordt alles een stuk eenvoudiger.


belangrijk detail: infectie van de honingzwam
belangrijk detail: infectie van de honingzwam
 

Kapvergunning aanvragen (omgevingsvergunning)

Als een boom onveilig is of zal worden moet soms een omgevingsvergunning (kapvergunning) aangevraagd worden voordat gekapt kan worden.

Dat is niet alleen per gemeente anders geregeld, zelfs binnen dezelfde gemeente kunnen de regels per wijk of zelfs straat anders zijn, zoals bijvoorbeeld Almere en Heerenveen. In Meppel daarentegen mag je alles kappen behalve monumentale bomen. In Beilen is de kap soortgebonden. Een buitengezette kerstboom mag gekapt worden. Om het nog lastiger te maken veranderen de regels regelmatig.
 

De wet beschermt bomen

Al honderden jaren heeft de wetgever bomen beschermd, ook al is de boom je eigendom en ben je er zelfs verantwoordelijk voor, jij mag niet altijd zelf beslissen of de boom gekapt mag worden. De wetgever ziet ook de waarde van een boom voor anderen. Als jij al lang de madeliefjes omhoogdrukt staat de boom in je tuin er waarschijnlijk nog. Vandaar.

Lees meer over bomen & wet: wetgeving.
 

"Ik hoop dat ie doodgaat!"

"Mooi dat een verbouwing een boom beschadigd, ik hoop dat ie doodgaat." Ik heb dat niet zelden gehoord. Maar een boom met opzet beschadigen lost je probleem niet op.

De kans is ook groot dat je nog niet mag kappen maar wel jarenlang duur onderhoud en onderzoek moet betalen, inclusief veel schade door dode takken.

En na de kap... een herplantverplichting met hoge kosten, niet altijd voorspelbaar, maar je gaat jarenlang onzekerheid tegemoet.
 

Ga daar dan niet wonen

Bomen groeien - of sterven, niets daartussen in. Een boom die niet meer groeit is stervende en is of wordt gevaarlijk. Als je nu een huis koopt met een gemeenteboom vlakbij... wordt die boom groot. Nee je gemeente gaat niet kappen omdat jij meer zon wilt. Hoeven ze namelijk niet.

Een 'boom iets kleiner maken' is een riskante en dure operatie lees verder: innemen of kandelaberen.
 

Conclusie

Boom7 kan je adviseren hoe je beter kan omgaan met je bomen, zodat je minder kosten hebt, minder risico en beter weet wat de boom nu en in de toekomst voor je kan beterkenen.

Zwaartekracht wint altijd - uiteindelijk gaat elke boom neer - zorg dat je contole houdt en bel voor advies: 0522-260791.

insectenhotel
insectenhotel

Over de stobbe hebben we ook nog een heel verhaal: stobbe na de kap.
 

En over vroeger...

Nog geen 20 jaar geleden werden boomspecialisten boomchirurgen genoemd.

een blik in het verleden: boomchirurgie
een blik in het verleden: boomchirurgie

Nu weten we dat wat ze toen deden niet gunstig was voor bomen. Vroeger gutsten of freesden ze rot hout weg. De sporen van dit werk kan je op bovenstaande foto zien. Let vooral op de horizontale strepen op de kale stam...

boomchirurgie
boomchirurgie
 

Dit dode of rotte hout verwijderen hielp niet

Ook snoeide men verkeerd, de boom kon hierdoor de ontstane wonden niet goed afgrendelen. Dat weten we nu door onderzoek van Alex Shigo. Later is ook veel onderzoek gedaan naar het gedrag van zwammen.

Het vak boomverzorging bestaat uiteraard uit zaagwerk - als het al te laat is - maar vooral uit preventie. Hoe zorg je ervoor dat bomen niet beschadigen waardoor een houtrot veroorzakende zwam (parasiet) een kans krijgt.

Het boek Copijn 1763-2013 Tweehonderdvijftig jaar tuinlieden, boomkwekers, boomverzorgers, tuin- en landschapsarchitecten april 2014, ISBN 9789069060453, legt in hoofdstuk 7, boomchirurgen, p. 216 de geschiedenis uit van het vak boomverzorging.


---

Geert Starre, ingenieur boomverzorger

Boom7 boomverzorging ©
server clear NOK